Μια μουσική παράσταση πολυμέσων για το συλλογικό τραύμα της Μικρασιατικής Καταστροφής και για τη διττή υπόσταση της ρίζας μας. Δομείται πάνω σε μαρτυρίες ανωνύμων πρωταγωνιστών του ιστορικού χρόνου, που στην παράσταση εκφέρονται από ένα αθέατο πρόσωπο.
Ψηφίδες ζώσας μνήμης, σταχυολογημένες απ’ την ιερή δεξαμενή των τεθνεώτων, στάζουν την ευλογία τους στο σήμερα, υφαίνοντας το έδαφος που πάνω του κάθε πληγή γιορτάζει και γιατρεύεται. Η ζώσα ρίζα της καταστροφής βλασταίνει υπόγεια στο σώμα της Ελλάδας, θεμελιώνοντας μια Μικρασία πιο πραγματική απ’ την πραγματική.
Όλα εγκαταλείπονται στον ωκεανό του αναπότρεπτου, μεταμορφώνοντας το πλήθος των ανέστιων σε σύμβολο διεθνικό. Νησίδα παρηγορίας η Μουσική, ένας υπαινιγμός της μέσα Πατρίδας προς την οποία οι πρόσφυγες αδιαλείπτως πορεύονται.
Στις 15 Νοεμβρίου 1922 οι Δ. Γούναρης, Ν. Στράτος, Π. Πρωτοπαπαδάκης, Ν. Θεοτόκης, Γ. Μπαλτατζής και Γ. Χατζηανέστης καταδικάστηκαν σε θάνατο για εσχάτη προδοσία, ως οι κύριοι υπαίτιοι της Μικρασιατικής Καταστροφής και εκτελέστηκαν στο Γουδί. Το πρωί της ίδιας μέρας, ο Πρόεδρος του Έκτακτου Στρατοδικείου Αλ. Οθωναίος διαβάζει την ετυμηγορία και αποχωρεί χωρίς να πει «λύεται η συνεδρίασις». Η δίκη των έξι τυπικά δεν λύθηκε ποτέ.
Το Ελευθερία εις θάνατον είναι η δίκη και η παράσταση των γεγονότων που ακολούθησαν την ετυμηγορία και όλων όσων βιαστικά αποσιωπήθηκαν «διά να πεισθή η κοινή γνώμη ότι οι νόμιμοι τύποι ετηρήθησαν».
Στην εποχή μας άραγε, πόσα και τι μορφής δικαστήρια στήνονται «για να πεισθεί η κοινή γνώμη»; Πόσα πραγματικά γεγονότα μεταμφιέζονται σε φανταστικά και αντίστροφα; Και ο καθένας από μας πώς αντιλαμβάνεται και ερμηνεύει τον κόσμο που τον περιβάλλει;
Μέσα από μια σκηνοθετημένη επιβλητική μουσική και χορευτική παράσταση, οι εκατό πρωταγωνιστές της, η Oρχήστρα και η Xορωδία Ιωνία, οι σολίστ, χορευτές και αφηγητής συναντούν τα εξαιρετικά παραδοσιακά συγκροτήματα «Ανατολική Ρωμυλία», οι «Χοροστάτες» και οι «Αλησμόνητες Πατρίδες» με τις αυθεντικές στολές τους.
Όλοι μαζί μάς ταξιδεύουν στον χρόνο εκατό χρόνια πριν, στους ήχους, στα χρώματα, στις μυρωδιές, στην αύρα και τον πολιτισμό της Σμύρνης. Μιας πολυδιάστατης πόλης που άνθισε, καρποφόρησε, καταστράφηκε και που οι κάτοικοί της έδωσαν ένα μάθημα ζωής ξαναφτιάχνοντας τη ζωή τους σε πολλά μέρη της Ελλάδας.
Ανάμεσά τους και στη Νέα Ιωνία του Βόλου, από όπου τα εγγόνια, δισέγγονα και τρισέγγονα των πρώτων προσφύγων, γεμάτα ενέργεια, φως, τραγούδια και χορό, μας μεταφέρουν μέσα από την πλούσια παράστασή τους μήνυμα ελπίδας, χαράς, ζωής και προοπτικής.
Ένα μουσικό οδοιπορικό, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, με κεντρική ερμηνεύτρια τη Γλυκερία, που έχει καταξιωθεί ως η πιο σημαντική τραγουδίστρια του σμυρναίικου και παραδοσιακού μας τραγουδιού.
Η Γλυκερία και η παρέα της επί σκηνής μάς ταξιδεύουν στα μουσικά μονοπάτια της Ανατολής. Από τη θάλασσα της Σμύρνης έως την Κωνσταντινούπολη και τον Βόσπορο κι από την αγορά της Καππαδοκίας έως τα ελληνικά λιμάνια και την ηπειρωτική χώρα, όπου κατέφθασαν ως πρόσφυγες σπουδαίοι Μικρασιάτες συνθέτες, με τραγούδια όπως: «Από ξένο τόπο», «Τζιβαέρι», «Η Έλλη», «Σμυρνιά», «Ο μεμέτης», «Χαρικλάκι», «Τ’ αποφάσισα», «Αρμενίτσα», «Η Ξαβεριώτισα», «Καροτσέρη τράβα», «Ξεριζωμός», «Κάποια μάνα αναστενάζει», «Η Σμύρνη μάνα καίγεται» κ.ά. Μαζί της ο τραγουδιστής Δημήτρης Κοντογιάννης και πολυμελής ορχήστρα.
Τη μουσική επιμέλεια της παράστασης έχει ο συνθέτης και μαέστρος Στέλιος Φωτιάδης.
Το νέο χορογραφικό έργο Η ανάσα του κόσμου της Μαριέλας Νέστορα / YELP danceco. εστιάζει στην αναπνοή ως τη βιωματική σχέση του σώματος με τον κόσμο. Σε έναν κλιματικά μεταβαλλόμενο κόσμο, τα φυτά είναι οι πιο σημαντικοί μας συν-κάτοικοι. Βρισκόμαστε σε μια σχέση καθολικής αμοιβαιότητας μαζί τους. Εισπνέουμε το οξυγόνο που εκπνέουν και εισπνέουν το διοξείδιο που εκπνέουμε. Πώς μπορούμε να ανακινήσουμε τις οικολογικές συγγένειες που καλλιεργούν τις έννοιες της φροντίδας και της αμοιβαιότητας;
Τρεις χορευτές και τρεις μουσικοί συνυφαίνουν τη δημιουργία που αναδεικνύει την αναπνοή ως κόμβο βιολογικό, ψυχολογικό, υπαρξιακό και πνευματικό καθώς διερευνά τρόπους συνύπαρξης και αλληλεπίδρασης μεταξύ διαφορετικών σωμάτων. Η ανάσα του κόσμου συντονίζεται χρονικά με τη δύση του ηλίου, ευαισθητοποιεί την ενσυναίσθηση και υπογραμμίζει το μοναδικό της αντίληψης του κάθε θεατή. Ο εφήμερος «οργανισμός» της παράστασης γίνεται αντιληπτός ως μέρος ενός άλλου μεγαλύτερου οικοσυστήματος και η ανάσα του κόσμου ενεργοποιείται ως εμπειρία αλλά και ως σύναξη διαφορετικών ειδών.
Συναυλία με δημιουργική χρήση πολυμέσων που, με γέφυρα την Αποκάλυψη του Ιωάννη και ψηφιακές μεταλλάξεις πορτρέτων Φαγιούμ, ψηλαφεί το ψυχικό τραύμα της εξακολουθητικά επικείμενης μες στους αιώνες καταστροφής, που στις μέρες μας ονομάζεται κλιματική κρίση. Χρησιμοποιούνται πολλαπλές προβολές και surround ήχος, σε πραγματικό χρόνο διαμόρφωση οπτικοακουστικών ψηφίδων, δρώσα ηθοποιός και ζωντανή μουσική, αντιμαχόμενοι επιστημονικοί διάλογοι σε αντιδιαστολή με ιερά κείμενα, πολύγλωσσες καταγραφές λειτουργικών ανά την υφήλιο τελετών, καθώς και μια αιρετική εκφορά λόγου από την ηθοποιό παράλληλα με αντίστοιχα απρόσμενη χρήση ηχητικών τοπίων από τον μουσικό και το Studio 19st. Η παράσταση θεμελιώνεται στη θέση πως ο άνθρωπος δεν είναι το κέντρο, μα ένας ακόμα φιλοξενούμενος, αυτού του σύμπαντος, και πως η κλιματική κρίση είναι μια ουρανομήκης ευκαιρία εμπέδωσης στον παρόντα χρόνο μιας κουλτούρας Ιερού Ακατάλυτου για το κοινό μας σπίτι.
Oι Χορευτές του Βορρά παρουσιάζουν τη νέα παράσταση Commedia Divina σε χορογραφία και σκηνοθεσία Τατιάνας Παπαδοπούλου, όπου μεταγράφουν σκηνικά το ταξίδι του Δάντη στους τρεις μεταιχμιακούς προορισμούς Κόλαση – Καθαρτήριο – Παράδεισος υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής.
Το εμβληματικό έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας Θεία Κωμωδία του Δάντη αποτελεί μια σύγχρονη περιβαλλοντική αλληγορία. Πρόκειται για μια συγκλονιστική αποτύπωση της άρρηκτης σχέσης του ανθρώπου με τη φύση. Το ταξίδι του ποιητή στα τρία Βασίλεια των νεκρών της καθολικής κοσμοθεωρίας περιλαμβάνει «περιηγητικές» περιγραφές του κόσμου των νεκρών. Οι σύγχρονες κοινότητες αισθάνονται πλέον τις περιβαλλοντικές πιέσεις και αναζητούν διέξοδο, έτσι όπως και ο ποιητής αναζητά την έξοδο. Μεταβαίνοντας από την υπερθερμασμένη Κόλαση στο Καθαρτήριο, όπου η φύση «ομαλοποιείται», καταλήγει στον Παράδεισο, την απόλυτη εναρμόνιση, την επανασύνδεση του ανθρώπου με τη φύση.
«Κι όμως, η γη γυρίζει!» ανακάλυψε ο Γαλιλαίος το 1610 και έπρεπε η ανθρωπότητα να συμφιλιωθεί με την ιδέα ότι η γη κινείται. Το 2023 όμως πρέπει να αποδεχτούμε ότι η γη τρέμει και αντιδρά στις ανθρώπινες ενέργειες.
Στη διατομή τέχνης και τεχνολογίας, εικαστικού και μουσικού περφόρμανς, η ΓΑΙΑ παράγει μια άλλη αφήγηση για τη Γη και για το πώς να την κατοικήσουμε. Εμπνευσμένη από το πλούσιο θεωρητικό έργο των Bruno Latour και Frédérique Aït-Touati, η νέα αυτή –εικαστική και σκηνική– αφήγηση για τη Γη, αφορά τόσο τον άνθρωπο όσο και τους μη ανθρώπινους παράγοντες, χωρίς όμως να παραμερίζει το ανθρώπινο – όπως συχνά προτείνει ο μετα-ανθρώπινος λόγος. Ναι, βιώνουμε μια καταστροφή. Αλλά αυτό μπορεί να αντιστραφεί. Χρειάζεται να παραγάγουμε μια νέα κοσμοπλασία, ανανεώνοντας τις αναπαραστάσεις μας για τον επίγειο, βιοτικό και αβιοτικό κόσμο.
Στη δημιουργία του έργου συμμετέχουν οι φοιτητές και νέοι καλλιτέχνες των πολυμέσων του Τμήματος Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του ΕΚΠΑ.
Με οδηγό τον μεγάλο γεωγράφο Στράβωνα, μια περιπλάνηση στη Βόρεια Ελλάδα για μια συνάντηση με το κλίμα και τα έργα των ανθρώπων της εποχής του αλλά και της σημερινής. Την αλλοίωση του κλίματος περιγράφει με χαρακτηριστικό τρόπο όχι ο ίδιος ο Στράβων αλλά ο «Ψευδο-Στράβων»: «Βρε θάλασσα τα έχω κάνει / Μ’ έχει πλακώσει το τσουνάμι / Και θα κυκλοφορώ στο σπίτι / Με μάσκα και στολή του δύτη».
Δύο ηθοποιοί και ένας μουσικός επί σκηνής συνομιλούν, τραγουδούν και αυτοσχεδιάζουν με κείμενα του παρελθόντος και βιώματα του παρόντος. Ένας υπερευαίσθητος πολίτης με ιδιαίτερες οικολογικές ανησυχίες είναι ο μοναδικός που δηλώνει συμμετοχή στο πρόγραμμα επιμόρφωσης «Διά βίου μάθηση, περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και υγεία». Μια έγκριτη πανεπιστημιακός αναλαμβάνει το δύσκολο έργο της εκπαίδευσής του με εντυπωσιακά επακόλουθα.
Μια παραλλαγή των αρχαίων μύθων με σκοπό την αφύπνιση όλων για την κλιματική κρίση. Η Περσεφόνη, θεά του βλαστικού κύκλου, έχει φυλακιστεί σε έναν καινούριο λαβύρινθο, από τον επιστήμονα Δαίδαλο, εκπρόσωπο της ανθρωπότητας, με στόχο να του παρέχει τον απόλυτο έλεγχο των πόρων της γης. Η δεύτερη αρπαγή της όχι μόνο της απαγορεύει την επαφή με τη μητέρα της Δήμητρα, προσωποποίηση της Γης, αλλά και την επιστροφή της στο βασίλειό της, τον Κάτω Κόσμο. Η Δήμητρα, θρηνώντας την εξαφάνιση της κόρης της, την αναζητά ξανά παντού, και στο πέρασμά της δημιουργεί ακραία και καταστροφικά καιρικά φαινόμενα. Βοήθεια θα δώσει ο «Καιρός», σύμβολο της ευκαιρίας, που θα της φανερώσει πού είναι φυλακισμένη η κόρη της. Εκεί η Δήμητρα θα προσπαθήσει να πείσει τον Δαίδαλο να την ελευθερώσει, όμως εκείνος τυφλωμένος από αλαζονεία θα παραμείνει αμετακίνητος. Τότε οι δυο τους θα ανταλλάξουν κατηγορίες σε έναν αγώνα λόγου. Θα έρθει η συμφιλίωση ή θα οδηγηθούν και οι δύο στην ύβρη και την καταστροφή;